Europa

Być może najważniejszy polski film awangardowy – dzieło Stefana i Franciszki Themersonów z 1932 roku, inspirowane poematem Anatola Sterna, uchodziło za zaginione podczas II wojny światowej. Cudownie jednak zostało niedawno odnalezione w Bundesarchive przez pracowników berlińskiego oddziału Instytutu Pileckiego. Film (jego odrestaurowana kopia) miał premierę na London Film Festival w październiku 2021 r. Europa jest poetycką, zaskakująco aktualną wizją naszego świata popadającego w obłęd, za dużo konsumującego i przygotowującego się do nowej wojny. Składa się ze swobodnie płynących obrazów w duchu symfonii wielkomiejskich Cavalcantiego i Wiertowa. Miłośników animacji zainteresuje zapewne fakt, że Themersonowie zastosowali w tym dziele kilka technik poklatkowych, wśród nich „animowany fotogram” ich własnego wynalazku.

    • Europa, Stefan i Franciszka Themerson, 1932, 11’
    • Europa II, Piotr Zarębski, 1988, 14’
    • Jasia Reichardt - Europa Talk, 24’