Znamy program

10. MFFA Animator

Big Nazo

Przycisk_animator
Buy_ticket

Lenica, Jan

Thumb_11_pl_foto_janis_cimermanis_avatar

Na festivalu animator w latach:

2008
Jan Lenica urodził się w 1928 w Poznaniu. Artysta plastyk, scenarzysta, krytyk sztuki, reżyser filmów animowanych. Skończył architekturę na Politechnice Warszawskiej. Pracował jako rysownik, publikował teksty krytyczne na temat grafiki, plakatu i karykatury, był redaktorem graficznym tygodnika "Szpilki". W 1954 został asystentem w katedrze plakatu warszawskiej ASP.

W 1957 zrealizował z Walerianem Borowczykiem pierwszy film animowany. Po zrealizowaniu kilku następnych i kłopotach z wprowadzeniem ich na ekrany, wyjechał na stałe za granicę. Prowadził wykłady na temat plakatu na uniwersytecie Harward w Cambridge. Kierował katedrą filmu animowanego na uniwersytecie w Kassel. Był profesorem plakatu i grafiki w Hochschule der Kunste w Berlinie.

Jan Lenica uprawiał wiele gatunków sztuki, obok filmu animowanego wybija się jako jeden z głównych autorów polskiej szkoły plakatu. Był autorem rysunków satyrycznych, projektował kostiumy teatralne, jest autorem ilustracji książkowych. Wystawiał swoje plakaty, rysunki i grafiki na wielu wystawach w kraju i za granicą. Otrzymał wiele nagród za twórczość plastyczną. Jest laureatem nagród przyznanych za całokształt twórczości: Nagrody Fundacji A. Jurzykowskiego, Nowy Jork 1987, Smok Smoków, festiwal filmów krótkometrażowych w Krakowie, 1999.
Wraz z Walerianem Borowczykiem tworzy w 1957 film animowany BYŁ SOBIE RAZ, a w 1958 DOM, czyniąc z filmu animowanego sztukę, która może służyć do przekazywania najbardziej skomplikowanych, trudnych i poważnych treści. Technika "wycinankowa”, jaką zastosowali sprawdziła się, jako środek przekazu zarówno treści humorystycznych, zabawnych, jak i surrealistycznej groteski, po absurd i grozę rodem z Ionesco i Kafki. Lenica po rozstaniu się z Borowczykiem sięgał po inne formy, realizując filmy kombinowane, aktorskie, filmy z aktorami, ale unieruchomionymi na fotografiach, wreszcie filmy rysunkowe.

Prosty w konstrukcji film A, opowiada o walce samotnego człowieka z terrorem pierwszej litery alfabetu. Nietrudno tu odczytać konflikt jednostki z aparatem przemocy. Podobną tematykę znajdziemy w PANU GŁOWIE, ADAMIE 2, NOSOROŻCU, czy w filmie WYSPA R.O.. Jego filmy uważane są za katastroficzne. Lenica sam mówił o balansowaniu "między groteską a dramatem". Do mitu Ikara odwoła się w filmie LABIRYNT, do mitów kultury niższej jak np. Fantomasa w FANTORRO, absurd istnienia rodem z Kafki poruszy w obrazach LABIRYNT, A, ADAM 2 a rodem z Ionesco w takich dziełach jak PAN GŁOWA, NOSOROŻEC, surrealistyczne zestawienia przedmiotów rodem z Maxa Ernsta zagoszczą w filmach PAN GŁOWA, NOWY JANKO MUZYKANT, LABIRYNT. Z jednej strony mamy piękno i porządek świata secesji (LABIRYNT), a z drugiej strony nawiązujący do okupacyjnych przeżyć Lenicy KRAJOBRAZ, czy groteskowe i groźne postacie z adaptacji KRÓLA UBU A. Jarry'ego.

Mimo wielości technik, tematów i gatunków, styl Lenicy jest jednak łatwo rozpoznawalny. Jest to twórczość, która jak napisał Z. Schubert w 1999, obok silnego ładunku ekspresji miała zawsze wyraźny wymiar intelektualny. Każda realizacja niosła też osobiste przesłanie "obracające się wokół dylematów ludzkiej egzystencji".
Zmarł w 2001 w Berlinie.